Rilke’s pijlen van verlangen

Rilke’s pijlen van verlangen

Wanneer je in deze tijd van desastreuze ontlezing nog iets treffends wilt communiceren over de grootsheid van literatuur, filosofie of poëzie, moet je van goede huize komen. Geen marketinggoeroe die je daar de sleutel voor overhandigt. Hoe licht je in een tekst die de huidige gemiddelde concentratieboog kan doorstaan, een onderwerp toe dat gewoonweg meer woorden vraagt? Hoe richt je je pijlen zodat het verlangen tot inhoud haar doel treft? Pfeile der Sehnsucht… Het is bijna niet te doen wanneer…

Lees Meer Lees Meer

In de bergen, daar begrijp je Nietzsche pas echt

In de bergen, daar begrijp je Nietzsche pas echt

“De dingen die we het engst vinden, of waar we het meest op tegen zijn: dat zijn de dingen die juist onze directe aandacht verdienen, omdat ze onze eigen angsten en onzekerheden blootleggen. Als je pijn hebt, of boos bent, zegt Nietzsche, loont het de moeite om dieper in jezelf te kijken. Dan zul je zien dat de pijn vaak vanuit jezelf komt. Dat is een manier van denken die schietpartijen kan voorkomen.” Het zijn woorden van John Kaag, filosofieprofessor…

Lees Meer Lees Meer

Nietzsche in postmoderne tijden

Nietzsche in postmoderne tijden

Trouw berichtte op 4 december jl. in een artikel van Sofie Messeman over het laatste werk van Sybe Schaap: ‘Het wendbare verleden, Nietzsche in postmoderne tijden’ dat in 2019 bij Uitgeverij Damon uitkwam. Reden om het boek te lezen? Sofie Messeman: ‘Sybe Schaap heeft veel geschreven over populisme en ook in dit boek klinkt hij oprecht bezorgd over het fenomeen, dat hij op een filosofische manier verbindt met ideeën van Nietzsche. Vooral Nietzsches begrip van creatief ressentiment is daarbij verhelderend….

Lees Meer Lees Meer

Over de toekomst van onze onderwijsinstellingen

Over de toekomst van onze onderwijsinstellingen

‘Das ist die traurige Lage des jetzigen Gymnasiums: die beschränktesten Standpunkte sind gewissermassen im Recht weil niemand imstande ist den Ort zu erreichen oder wenigstens zu bezeichnen, wo alle diese Standpunkte zum Unrecht werden.’ Het is de één-na-laatste zin van de tweede voordracht die Nietzsche op 6 februari 1872 in Bazel houdt. Een van de vijf die de boeken in zijn gegaan onder de titel ‘Über die Zukunft unserer Bildungsanstalten’ en o.a. te vinden in de dundrukuitgave van Karl Schlechta…

Lees Meer Lees Meer

Erich Podach: Der kranke Nietzsche

Erich Podach: Der kranke Nietzsche

‘Prof. Binswanger sprach seine Freude aus, dass ich ihn bei mir haben könne und liebt und verehrt Fritz in seinen Werken und bedauert, dass ‘die Adlerfittiche des hehren Geistes meines grossen Sohnes so früh gelähmt sind’…‘ Het verdriet van de moeder overstemt soms de zorg voor de zoon, de grote denker wiens ‘arendswieken van het verheven denken zo vroeg verlamd zijn’. Het verdriet en de onmacht kun je soms zo sterk meevoelen wanneer je de brieven van Nietzsches moeder aan…

Lees Meer Lees Meer

Alle wegen lopen naar Nietzsche

Alle wegen lopen naar Nietzsche

Met ‘alle wegen lopen naar Nietzsche’ heeft Leonie Breebaart een mooie titel voor haar artikel in de Trouw van 10 oktober gekozen. Ze bespreekt hierin achtereenvolgens het werk van Henk Manschot ‘Blijf de aarde trouw, pleidooi voor een nietzscheaanse terrasofie’, ‘Met lichte tred, de wereld van de wandelaar’ van Ton Lemaire en het boekje ‘Nietzsche’ van Paul van Tongeren dat bij de AUP is uitgebracht. De lezer heeft nog veel te wandelen, de wandelaar nog veel te lezen, het ideale…

Lees Meer Lees Meer

Het meest ongedefinieerde dier

Het meest ongedefinieerde dier

Zonder sommige teksten van Nietzsche een zekere profetische waarde toe te willen kennen –louter omdat ik niet zoveel op heb met profetieën in het algemeen – blijft de actualiteit van sommige woorden uit de pen van Nietzsche een beklemmende herkenning geven. Een leeservaring die boven het lezen uitstijgt; je legt het boek weer eens neer, kijkt naar buiten waar de seizoenen zich opnieuw hebben afgewisseld terwijl de woorden in het boek zich beter hebben ontworsteld aan de tijd dan het…

Lees Meer Lees Meer

Nietzsche en de Grieken

Nietzsche en de Grieken

Wie denkt dat je in het moderne Griekenland voor serieuze literatuur, laat staan voor werken van Friedrich Nietzsche, naar de gespecialiseerde boekhandel in een bovengemiddeld grote stad dient te gaan, komt –hoe Grieks kan het zijn- enigszins bedrogen uit. Onder die hete Griekse zon was het in een onbekende strandplaats waar ik per ongeluk onlangs terecht kwam, een verrassing om aan een straat (die in kustplaatsen tegenwoordig overal ‘boulevard’ heten), in een nietszeggende Ako/Bruna-winkelsfeer veel auteurs tegen te komen waar…

Lees Meer Lees Meer

Nietzsche und Wagner. Perspektiven ihrer Auseinandersetsung

Nietzsche und Wagner. Perspektiven ihrer Auseinandersetsung

Een recensie van Paul van Tongeren over de bundel “Nietzsche und Wagner. Perspektiven ihrer Auseinandersetzung” een uitgave van W. de Gruyter (Berlin/Boston) uit 2016. De bundel bevat (het merendeel van) de bijdragen aan een internationale Nietzsche-conferentie in Naumburg in 2013, gewijd aan het thema van de titel. Er zijn vier afdelingen, met een enigszins onderscheiden thematiek. Afdeling I bevat 8, vooral historisch (biografisch) beschrijvende, artikelen over de verhouding van Nietzsche en Wagner, over de ontwikkeling van die verhouding en over…

Lees Meer Lees Meer

Betrachtungen beim Buddenbrookhaus

Betrachtungen beim Buddenbrookhaus

Wie Lübeck zegt, zegt o.a. ook Hanzestad, Günter Grass en Thomas Mann. Tijdloze ingrediënten van een oude stad vol historie en wetenswaardigheden. Inzoomend op Thomas Mann focust de geïnteresseerde in het leven en werk van deze grote Duitse auteur natuurlijk ook op het in 1758 gebouwde ‘Buddenbrookhaus’. Een pand waar je je hart kan ophalen om van alles te lezen en natuurlijke te kopen – het blijft immers een Hanzestad – over en van Thomas Mann en zijn familie. Een…

Lees Meer Lees Meer