Nietzsche en zijn Ariadne

Nietzsche en zijn Ariadne

Gedichten, proza, natuurkunde, natuur en filosofie. Wat hebben ze met elkaar gemeen? Een heleboel zou je kunnen zeggen wanneer je grote dichters, denkers en wetenschappers de revue laat passeren. Interessante beschouwingen over de zojuist beschreven werelden zijn eveneens te vinden op het weblog van Fred Tak. Zo schreef hij onlangs ‘Nietzsche en zijn Ariadne’, een korte beschouwing over het leven en werk van Friedrich Nietzsche. Specifieker; over Ariadne, de dochter van koning Minos en koningin Pasiphaë uit de Griekse mythologie….

Lees Meer Lees Meer

Over de toekomst (en het nut) van ons onderwijs

Over de toekomst (en het nut) van ons onderwijs

De vijf lezingen ‘Over de toekomst van onze onderwijsinstellingen’ die Nietzsche in 1871 schreef, heeft na de mooie vertaling van Thomas Heij (ISVW, 2026) in het onderwijsland van nu, her en der geresoneerd (zie blog april 2026). Maar het kan niet genoeg. Lezers die de soms vet aangezette teksten van Nietzsche weten te trotseren ontdekken het tijdloze karakter van diverse kritiek die Nietzsche destijds uitte. Een van hen is Joop Berding, voormalig (hbo-) docent, pedagoog, auteur en lid van de…

Lees Meer Lees Meer

‘Terugblik op mijn twee jaren in Leipzig’

‘Terugblik op mijn twee jaren in Leipzig’

Over het belang van het fundament dat Nietzsche in Leipzig voor zijn verdere leven legde is al het nodige geschreven. Zo las ik onlangs weer eens het alleraardigste boek dat Ulf Heise over die bewogen jaren heeft geschreven: “Ei da ist ja auch Herr Nietzsche”. Leipziger Werdejahre eines Philosophen (Sax-Verlag Beucha, 2000). Hij refereert met zijn titel aan de befaamde uitspraak van professor Ritschl die Nietzsche al uit Bonn kende en hem uiteindelijk de grote stap als professor naar Bazel liet maken….

Lees Meer Lees Meer

In het voetspoor van Nietzsche

In het voetspoor van Nietzsche

In 2025 moest ik om persoonlijke reden de reis naar de geboortegrond van Nietzsche een jaar doorschuiven. Daarom verheugt het mij om in augustus 2026 met een groep geïnteresseerden deze 6-daagse reis alsnog te gaan maken. Tijdens deze reis waarbij o.a. Röcken, Naumburg en Weimar worden bezocht, ligt de focus op de jonge Nietzsche, uiteraard met de gedachte dat de vorming net als bij ieder mens, ook bij Nietzsche in belangrijke mate in zijn jeugd en adolescentie z’n beslag kreeg….

Lees Meer Lees Meer

De visie van Friedrich Nietzsche op onze onderwijsinstellingen

De visie van Friedrich Nietzsche op onze onderwijsinstellingen

Mocht het je ontgaan zijn, ik maak je graag nog attent op de Nietzsche-publicatie die ISVW Uitgevers in 2025 deed: ‘Over de toekomst van onze onderwijsinstellingen’. Een uitgave die in deze vorm in Nederland nog niet eerder het licht zag. Levendig en kundig vertaald door Thomas Heij en met een voorwoord uit de handen van Paul van Tongeren die er in zijn ‘Woord vooraf’ op wijst dat deze uitgave vergezeld gaat van maar liefst vijf begeleidende teksten; de inleiding en…

Lees Meer Lees Meer

Dageraad, een nieuw Morgenrood bij Boom uitgevers

Dageraad, een nieuw Morgenrood bij Boom uitgevers

Al jarenlang ziet de Nederlandse Nietzsche-lezer, althans naar ik aanneem, het morgenrood voor zich wanneer je aan ‘Morgenröthe’ van Nietzsche denkt. Totdat daar ineens een nieuwe vertaling in het ochtendgloren ontstond en de ‘Morgenröthe ‘ in Nederland verder als ‘Dageraad’ door het leven moet gaan. Heeft Nietzsche dan misschien het wat kleurlozer klinkende ‘Morgendämmerung’ bedoeld? En hoe staat het met de verdere hertaling die recentelijk bij Boom uitgevers verscheen? Waar blijft de poëtische kleur wanneer de uitspraak uit de oude…

Lees Meer Lees Meer

Een andere Nietzsche in ‘Nietzsches ogenblik’ van Victor Kal?

Een andere Nietzsche in ‘Nietzsches ogenblik’ van Victor Kal?

De inleiding van ‘Nietzsches ogenblik’ dat in 2025 bij Prometheus uitkwam nodigt uit. Victor Kal, van 1994 tot 2022 hoofddocent Wijsbegeerte aan de UVA, spreekt de ambitie uit om Nietzsche te presenteren als een revolutionair en religieus denker. Een misschien wat provocerende gedachte alhoewel je bij deze termen alsook bij begrippen als ‘reactionair’ en ‘emancipatoir’ die Kal eveneens gebruikt, duidelijk voor ogen moet houden wat precies bedoeld wordt. Was niet alles ook een interpretatie? Dit boek en dit artikel evenzo?…

Lees Meer Lees Meer

Een Zwitserse ijsvogel prijs

Een Zwitserse ijsvogel prijs

‘Sind nicht Worte und Töne Regenbogen und Schein-Brücken zwischen Ewig-Geschiedenem?’ *) schrijft Nietzsche in ‘Also sprach Zarathustra’. Deze zin drukt een essentiële functie van taal uit: het verbinden van wat scheidt. Het zijn misschien slechts ‘schijn bruggen’, ‘regenbogen’ waar aan het einde geen gouden pot te vinden is. Maar voor Nietzsche is dit geen tegenargument, want in dezelfde passage bevestigt hij: ‘Wie lieblich ist alles Reden und alle Lüge der Töne! Mit Tönen tanzt unsre Liebe auf bunten Regenbögen’. **) Bovenstaand…

Lees Meer Lees Meer