Die andere Heimat

Die andere Heimat

Reacties 0 reacties

Wat is er mooier dan op een herfstig aandoende zondagmiddag, vier uren weg te zwijmelen bij een film die inspireert omdat de beelden op meters breed- en hoog doek door al hun pracht je doen vergeten dat je naar een film kijkt? Aaibare beelden gedragen door mooie muziek, prachtige zinnen die getuigen van levenskunst, authenticiteit door puur spel zonder overdreven en gekunsteld “Amerikaans” pathos. Het Duitsland van de 19e eeuw, zonder geasfalteerde wegen, verkeersborden of gemotoriseerd verkeer, met broeierig idealisme…

Lees Meer Lees Meer

Het niet-zijnde zijn

Het niet-zijnde zijn

Reacties 0 reacties

De 29-jarige hoogleraar in Bazel doceert, leest, discussieert met vakgenoten en heeft al regelmatig last van stevige hoofdpijnen en ander lichamelijk ongemak. Maar bovenal filosofeert Nietzsche er aforistisch stevig op los terwijl hij over de oude Grieken doceert. Nog duidelijk met Schopenhauer in zijn achterzak schrijft hij in het voorjaar van 1873 een aantal logische en ontologische gedachten die een voorbode zijn van de nihilistische benadering inzake waarheidsvinding. Ik citeer uit de “Nachlaß” en wel het eerste deel van aforisme…

Lees Meer Lees Meer

De dood van de tegenstander

De dood van de tegenstander

Reacties 0 reacties

Toen in 1939 de laarzen op steeds meer plekken in Europa harder op de bodem klonken, was de bijna 3 jaar geleden overleden schrijver en psychiater Hans Keilson al 30 jaar.  Als volwassene en intellectueel begreep hij in welke houdgreep Duitsland zijn ledematen niet meer kon bewegen en emigreerde in 1936 na een 2-jarige studie medicijnen in Berlijn, naar Nederland waar hij 101 jaar oud in mei 2011 overleed. Enkele jaren voor zijn overlijden viel hem na een bewogen leven,…

Lees Meer Lees Meer

Een religieuze Wolf…?

Een religieuze Wolf…?

Reacties 0 reacties

Wat is 80 jaar op de eeuwigheid? In 1934 liepen er honderden banden “Nietzsche als religieuze persoonlijkheid” van Dr. Herman Wolf, van de bandzetmachine bij Drukkerij Sijthoff in de Leidse Doezastraat. Na lezing een kleine doorn in het scherpe oog van Menno ter Braak en nu bij het lezen, acht decennia na het verschijnen, vallen de woorden van Wolf mij ook redelijk strak en kordaat op het bord. Maar niettemin getuigend van een Nietzsche-kennende en Nietzsche-zoekende veertiger in de woelige intellectuele jaren…

Lees Meer Lees Meer

God bewijzen

God bewijzen

Reacties 0 reacties

Theoloog Stefan Paas en filosoof Rik Peels gaan woensdag 29 januari in debat met filosoof Herman Philips en wetenschapsfilosoof Maarten Boudry. Plaats van delict: het Felix Meritus in Amsterdam. De Groene wijdt er als voorproefje een artikel aan met de titel “In alle redelijkheid geloven”. De bodem van de pizza is het boek “God bewijzen” van de heren Paas en Peels. Een in eeuwen al door gekauwde materie die zo langzamerhand naar mijn idee alle smaak heeft verloren, althans voor hen die waarheidsvinding an sich in…

Lees Meer Lees Meer

Wolf in Weimar

Wolf in Weimar

Reacties 0 reacties

In 1999 stapte ik waarschijnlijk met dezelfde “Begeisterung” over de drempel van villa “Silberblick” in Weimar, het Nietzsche Archiv (waar al menig grootheid van helaas ook bedenkelijke signatuur mij was voorgegaan), als Herman Wolf, de grootvader van Paul Scheffer, over wie ik verder lees in diens biografie. Wolf bezocht het huis in 1927 en ontmoette daar de 82-jarige Elisabeth, de zus van Nietzsche. Voor Wolf was het natuurlijk een bijna fysieke ontmoeting met zijn grote Nietzsche; de vrouw die de…

Lees Meer Lees Meer

Screenwashing?

Screenwashing?

Reacties 0 reacties

De “Writing Ball”, een typemachine van Deense origine die Nietzsche wegens zijn slechte zicht aanwendde, heb ik altijd een soort gewrocht gevonden. Een ronde bol met het alfabet dat als een egel over een vel papier ligt. Nietzsche heeft er zijn laatste aforistische werken mee geschreven en leefde zelf met de gedachte dat de machine zijn schrijven en wellicht daardoor ook zijn wijze van denken, had beïnvloed; kernachtiger, korter en to the point. Zijn prachtige aforismen, uitkomst van vele wandelingen…

Lees Meer Lees Meer

Alles doet mee aan de werkelijkheid

Alles doet mee aan de werkelijkheid

Reacties 0 reacties

Meestal wacht het oordeel geduldig tot de laatste regel maar in het geval van Paul Scheffer’s creatie “Alles doet mee aan de werkelijkheid”, kan ik niet wachten tot pagina 261 van zijn biografie over zijn grootvader Herman Wolf. Was ik al een oplettende lezer of luisteraar wanneer de grijze krullen van Scheffer voorbij kwamen, na het lezen van de eerste 100 pagina’s kan ik niet anders zeggen dat het boek een prachtige vertelling is en een feest van herkenning. Schopenhauer, Nietzsche, Mann,…

Lees Meer Lees Meer

Briefwisseling tussen Hermann Hesse en Thomas Mann

Briefwisseling tussen Hermann Hesse en Thomas Mann

Reacties 0 reacties

Het is al weer 45 jaar geleden dat de briefwisseling tussen de twee literaire reuzen die de Duitse taal in de 20e eeuw kende, bij Fischer het levenslicht zag. Een prachtig tijdsdocument tussen 1909 en 1955 waarin Hermann Hesse en Thomas Mann met gedisciplineerde “Höflichkeit” elkaar de meest hartelijke groeten deden en inhoudelijk steeds meer naar elkaar toegroeiden in hun politieke statement jegens Duitsland in de aanloop naar de Tweede Wereldoorlog. Mann en Hesse waren beide op een eigen wijze bekend…

Lees Meer Lees Meer

Cultuur als macht

Cultuur als macht

Reacties 0 reacties

Chris van der Heijden schrijft deze week in de Groene een interessant betoog over het net bij De Arbeiderspers verschenen en 1069 pagina’s omvattende “Cultuur als macht: cultuurgeschiedenis van Duitsland 1800-heden” van Frits Boterman. Voortbordurend op zijn vragen uit de ’70-er jaren, stelt hij de vraag hoe een cultuur voortbrengende natie als Duitsland tevens miljoenen de dood in kon sturen in zijn voortvarende drift tot een zg. vervolmaking van een staat. Een vraag die zich laat uitbeelden in de metafoor van Weimar…

Lees Meer Lees Meer