De voorbodes van verval

De voorbodes van verval

Een tijdloos fenomeen dat blijft intrigeren; de ene mens legt zich neer bij de essentie, de conclusie van aanschouwelijke feiten of uitkomsten van empirische wetenschap, de ander zoekt voor een ál te grote en bedreigende werkelijkheid en tégen de autoriteit van het ‘ware’, een andere verklaring, een substituut. Een verschijnsel dat in de huidige tijd een gedaante aan kan nemen als een ‘complottheorie’ en dat zich sinds mensenheugenis in de meest bizarre vorm uit, zoals in de legitimering voor menige…

Lees Meer Lees Meer

Een overdaad aan geschiedenis

Een overdaad aan geschiedenis

De woorden van Kurt Tucholsky indachtig “Sage mir, was du brauchst, und ich will dir dafür ein Nietzsche-Zitat besorgen”, zijn er tal  van uitspraken uit de Nietzsche bibliotheek op het huidige militaire en humanitaire drama te plakken. Al is de context anders dan direct doet vermoeden denk ik door de afschuwelijke beelden uit de media ook vol ontzetting aan zijn uitspraak “Weh dem der keine Heimat hat’. In de NRC van zaterdag 5 maart wijst historicus Beatrice de Graaf op Nietzsche…

Lees Meer Lees Meer

Ressentiment als kruitvat

Ressentiment als kruitvat

Met grote regelmaat verschijnt de naam van Nietzsche in de media. Vaak als referentiepunt, soms in de vorm van een citaat om ergens gewicht aan te geven (waarbij de context soms een bedenkelijke vorm aan kan nemen), maar ook in een indirecte vorm. Een voorbeeld trof ik in de NRC van afgelopen 27 januari. Socioloog, politicoloog en publicist Merijn Oudenampsen waarschuwt in zijn artikel ‘De democratie verdedig je niet met Ter Braak’ voor het trekken van verkeerde lessen uit de…

Lees Meer Lees Meer

De opstand van de massamens

De opstand van de massamens

Op het gevaar af dat dit schrijfsel een moraliserende toon of een enigszins politieke kleur krijgt, breng ik graag een denker en publicist onder de aandacht die een sterke verbinding met Nietzsche voelde en Nietzsches concept van ‘De laatste mens’ als een rode draad in zijn geschriften heeft verweven: José Ortega Y Gasset (1883-1955). De Spaanse hoogleraar metafysica schreef in een wat journalistieke en toegankelijke stijl zijn ‘La rebelión de las masas’, het werk dat hem bij publicatie in 1930 –…

Lees Meer Lees Meer

Dirk Luijmes en Paul van Tongeren ‘op herhaling’ in de Nacht van Nietzsche

Dirk Luijmes en Paul van Tongeren ‘op herhaling’ in de Nacht van Nietzsche

Stel je eens voor; het leven dat je tot nu geleefd hebt zul je ontelbare keren opnieuw moeten leven, volledig identiek en zonder iets nieuws….Zou je direct volmondig ‘ja’ roepen of zou het koude angstzweet bij je uitbreken? Of wordt het meer behapbaar indien je dat leven in vier volledig gelijke perioden mag herbeleven, net zoals het bezoek aan de Stevenskerk in Nijmegen op vrijdag 12 november 2021 dat gewijd is aan die ‘eeuwige terugkeer van het gelijke’ gedachte van…

Lees Meer Lees Meer

Iedereen een Übermensch?

Iedereen een Übermensch?

Wie enigszins met de Duitse taal vertrouwd is en in een klein uur durend gesprek iets over Nietzsche toegelicht wil krijgen, die kan ik een aflevering van de serie ‘Sternstunde Philosophie’ van de SRF (Schweizer Radio Fernsehen) aanbevelen. Hierin interviewt filosoof Barbara Bleisch in 2014 een van de toonaangevende Nietzsche onderzoekers en kenners in het Duitse taalgebied, Volker Gerhardt (zie ook Nietzsche beoefenaars op deze website). Gerhardt, die al meerdere publicaties over Nietzsche op zijn naam heeft staan, spreekt over de…

Lees Meer Lees Meer

bewustzijn van schijn

bewustzijn van schijn

Met trots laat Marjolijn van den Assem (zie ook https://www.friedrichnietzsche.nl/nietzsche-artikelen/nietzsche-als-inspirerende-startmotor/) weten dat haar nieuwe boek is verschenen. Het heeft de uitnodigende titel bewustzijn van schijn over het schouwspel tussen brief en Tegenbrief gekregen. Het boek zal worden gepresenteerd op 30 september a.s. om 17.00 uur in het Nietzsche Dokumentationszentrum Naumburg(Saale) in Duitsland. Met 288 pagina’s inclusief 60 potloodtekeningen op transparant papier, is het een lijvig boek geworden waarin de serie op het transparante papier heel fraai op elkaar doorschijnt en de…

Lees Meer Lees Meer

Nietzsche Boekenclub in Amsterdam

Nietzsche Boekenclub in Amsterdam

Binnenkort start er in Amsterdam een boekenclub over het thema ‘Nietzsche en nihilisme’. In vijf avonden worden er verschillende gedeelten van het boek ‘Het Europese nihilisme, Friedrich Nietzsche over een dreiging die niemand schijnt te deren’  van emeritus hoogleraar ethiek en Denker des Vaderlands, Prof. Dr. Paul van Tongeren, belicht en besproken. Deelnemers gaan met elkaar in gesprek over zaken die raken aan Nietzsche, het nihilisme, zingeving, moraliteit en de ‘dood van God’. De boekenclub wordt georganiseerd vanuit De Grote Vragen,…

Lees Meer Lees Meer

Ecce Philosophus

Ecce Philosophus

Met ‘sprokkelingen, dit woord nam Leopold Flam al eens sappig in de mond’ opent Willem Elias met ‘Ecce Philosophus’ een lijvig eerbetoon aan deze Vlaamse vrijgeest, filosoof, essayist maar bovenal autonoom en excentriek denker die het (denk)leven van vele jonge adolescenten en studenten in de jaren ‘60 en ’70 van de vorige eeuw heeft beïnvloed. Soms ingrijpend en onder postume dankzegging maar soms ook op een wijze waar men op latere leeftijd niet meer aan wil worden herinnerd. Hoe het…

Lees Meer Lees Meer

Een kwestie van smaak…

Een kwestie van smaak…

Met onder andere een toelichting op het begrip sapientia dat vrij vertaald vanuit het Latijn zowel wijsheid als smaak behelst, gaf Robin Mattias Hurkens in zijn proefschrift (in 2002 nog onder de naam Maria Hurkens) Een kwestie van smaak, een aftrap naar een groot onderzoek naar ‘smaak’ in het werk van Friedrich Nietzsche. Destijds om de een of andere reden volledig aan mij voorbij gegaan en nadat ik vriendelijk op het bestaan ervan was gewezen, kan ik na lezing beamen dat dit…

Lees Meer Lees Meer