‘Onder deze eik heeft Kafka mij uit Nietzsche voorgelezen’

‘Onder deze eik heeft Kafka mij uit Nietzsche voorgelezen’

Op 3 juli 1883 wandelde Nietzsche, nieuwsgierig naar de resonantie die zijn Zarathustra zou gaan geven, op de prachtige bergpaden van Sils Maria. In Praag wordt op die dag een schrijver geboren die zou uitgroeien tot een van de grootste namen in de Europese literatuur van de twintigste eeuw: Franz Kafka. Dit jaar, om precies te zijn op 3 juni, overleed hij 100 jaar geleden in het sanatorium van Klosterneuburg, op een maand na slechts 41 jaar jong. Hij liet…

Lees Meer Lees Meer

Filosofie in het tragische tijdperk van de Grieken

Filosofie in het tragische tijdperk van de Grieken

Twee kleinere maar wel belangrijke werken uit de vroege periode van Nietzsche komen door de recente Nederlandse vertaling bij Boom uitgevers gelukkig weer meer in de belangstelling; Het dionysische wereldbeeld en Filosofie in het tragische tijdperk van de Grieken. Samen vormen ze een fraaie uitgave waarbij Maarten van Buuren de vertaling van dit klassieke werk over de voor-Socratische Griekse denkers voor zijn rekening nam. Dat vraagt naast een gedegen taalkennis ook de nodige souplesse. Nietzsche, de filosoof die geen leesteken…

Lees Meer Lees Meer

Die Macht des Willens

Die Macht des Willens

‘Was hätte aus ihr werden können! Sie war intelligent, durchsetzungsfähig und konnte Menschen begeistern…’ Zo klinkt het begin van de omslagtekst die het boek ‘Die Macht des Willens’ (Hanser Verlag 2019) over het leven van Elisabeth Förster-Nietzsche, siert. De zus van Nietzsche die de geschiedenis inging als de vervalster van de werken van haar broer en zijn denkwereld in verdraaide hapklare brokken opdiende aan de nazi’s. De studie van Ulrich Sieg (Lübeck, 1960) wierp in het jaar van verschijnen (2019) met…

Lees Meer Lees Meer

Een kleine tentoonstelling over een groot thema

Een kleine tentoonstelling over een groot thema

Wat heeft Friedrich Nietzsche met het nationaalsocialisme te maken? Een groot thema dat al tot heel veel internationale studies heeft geleid. Ik schreef er al eens eerder een blog over (o.a.https://friedrichnietzsche.nl/nietzsche-blog/de-filosofen-en-het-nationaal-socialisme/). In Weimar stellen ze de vraag opnieuw centraal in een kleine tentoonstelling. Specifieker komen vragen aan bod zoals hoe het was om je met Nietzsche bezig te houden tijdens het Nazi tijdperk? En waarom konden zowel fascisten als antifascisten tegelijkertijd enthousiast over hem zijn? Je zou er eindeloos veel…

Lees Meer Lees Meer

Het vijfde evangelie volgens Zarathoestra

Het vijfde evangelie volgens Zarathoestra

Gelijktijdig met de herziene editie van Aldus sprak Zarathoestra, een van de bekendste maar ook onbegrepen werken van Friedrich Nietzsche, heeft uitgeverij Boom een begeleidend boek uitgebracht met de titel Een boek voor iedereen en niemand. Nietzsches Zarathoestra lezen. Ruim 300 pagina’s aan visie, uitleg en duiding. Wat en wie is Nietzsches Zarathoestra om dit anno 2024 voor wenselijk dan wel noodzakelijk te achten? Het antwoord zit ‘m in het lezen van de bijdragen uit de hand van Gaila Pander, Paul van…

Lees Meer Lees Meer

Nietzsches afrekening met…

Nietzsches afrekening met…

Voor vuurwerk hoef je niet altijd perse tot de laatste dag van december te wachten. Dat bleek voor mij afgelopen dagen wel weer na het lezen van Nietzsches afrekening, een fantasierijk boek dat 14 jaar na verschijnen pas recentelijk op mijn pad kwam. Auteur Ron Appeldoorn oogt ontspannen, net als het omslag waar over een ‘waaier aan verrassende, filosofische perspectieven’ wordt gesproken. Maar zoals wel vaker kan schijn bedriegen want de vraag dringt zich tijdens het lezen steeds weer opnieuw op;…

Lees Meer Lees Meer

‘Voorbij goed en kwaad’ bij Boom Filosofie in een nieuwe vertaling

‘Voorbij goed en kwaad’ bij Boom Filosofie in een nieuwe vertaling

‘Vorspiel einer Philosophie der Zukunft’. Hoe zou je deze subtitel van Nietzsches Jenseits von Gut und Böse vertalen? Een voorspel dat volgens Nietzsches gedachte bij een filosofie hoort die nu nog niet aan de orde is maar in de toekomst zijn opwachting maakt? Maarten van Buuren die de nieuwe vertaling onder handen nam wijzigde het oude ‘van’ en ‘tot’ naar ‘voor’. Dus een voorspel voor een filosofie van de toekomst. Het komt hierdoor gevoelsmatig enigszins los te staan van het werk zelf. Het voorspel…

Lees Meer Lees Meer

‘Op weg naar een nieuw Nietzsche-beeld’

‘Op weg naar een nieuw Nietzsche-beeld’

Vandaag precies 33 jaar geleden eindigde in Sils Maria een Nietzsche congres waar de Nederlandse cultuurhistoricus en auteur Léon Hanssen uitgebreid, boeiend en beschouwend verslag van deed: Saulus of Paulus? Op weg naar een nieuw Nietzsche-beeld. Beschouwingen bij het Nietzsche-congres van 1990 te Sils Maria. Teruglezend heeft het een verbazingwekkende actualiteitswaarde hetgeen maar weer eens aantoont hoe unzeitgemäß Friedrich Nietzsche dacht en schreef. Unzeitgemäß, waardoor de resonantie onder zijn lezers ook een tijdloze was, momenteel is en waarschijnlijk nog lang blijven zal. Het is…

Lees Meer Lees Meer

Tuinfeest bij het Nietzsche-Archiv in Weimar

Tuinfeest bij het Nietzsche-Archiv in Weimar

„Durch die sichere Aussicht auf den Tod könnte jedem Leben ein köstlicher, wohlriechender Tropfen von Leichtsinn beigemischt sein — und nun habt ihr wunderlichen Apotheker-Seelen aus ihm einen übelschmeckenden Gift-Tropfen gemacht“ (*vertaling zie onderstaand). Het is een sprekend citaat uit ‘Menschliches, Allzumenschliches’ en dan uit het in 1886 toegevoegde deel ‘Der Wanderer und Sein Schatten’. De Klassik Stiftung Weimar heeft het als credo gebruikt voor een aanstaand tuinfeest bij het Nietzsche-Archiv in Weimar. ‘Volledig in de termen van Nietzsche vieren…

Lees Meer Lees Meer

‘Kort aangelijnd aan de pin van het ogenblik…’

‘Kort aangelijnd aan de pin van het ogenblik…’

In haar mooie, inhoudelijk ook confronterende artikel over de populaire Duitse auteur Juli Zeh, (‘Níét twijfelen is geen optie’, NRC 1 juli jl.), tipt Nynke van Verschuer een herkenbaar tijdsbeeld aan; exemplaren uit een anonieme ‘kudde’ uiten – niet gehinderd door enige historische kennis of fatsoen en bedolven onder meningen die hen het beste passen – op de meest grove wijze hun overtuiging die vervolgens geen enkele discussie of debat toestaat. Ook de gevierde auteur Juli Zeh (zie ook mijn…

Lees Meer Lees Meer